مرحوم حضرت آیت الله العظمی خویی(رضوان الله علیه) در مدت زعامت خودشان ،در مصائب و مشکلاتی فراوانی روبرو شدند،زیرا پس از تسلط عبدالکریم قاسم بر عراق و کودتای مکرر،وضع روحانیت و مردم نجف دچار مشکل شد.

کمونیست های وطنی از یک سو و بعث های بی رحم از طرفی دیگر،عرصه را بر روحانیت تنگ کردند.خصوصا از سال 1389 که بعثی ها روی کار آمدند،مصائب زیادی آفریده و مرحوم حضرت آیت الله العظمی حکیم(رضوان الله علیه) و پس از ایشان؛مرحوم حضرت آیت الله العظمی خویی(رحمت الله علیه) را با مشکلات زیادی روبرو نمودند.در شهامت و استقامت این مرد بزرگ همین بس که از دوران تسلط بعثی ها تا پایان عمر ایشان،ربع قرن،آنان نتوانستند از این مرجع بزرگ،برگی به نفع خود دریافت کنند و یا در جنگ تحمیلی علیه ایران،دست خطی از ایشان بگیرند و ایشان پیوسته با حفظ مرجعیت و حوزه علمیه نجف،کوچکترین باجی به آنان ندادند و در عین حال ناملایمات را تحمل می کردند،تا آنجا که متجاوز از ده سال است که گروهی از نزدیکترین یاران ایشان،به جرم خدمت و دیانت به زندان افتادند و شهید شدند،حتی یکی از فرزندان ایشان یعنی آقای سید ابراهیم خویی به وسیله بعثیان ربوده شد.

ایشان به خاطر ناملایمات از یک طرف و کبر سن از طرف دیگر،دچار بیماری سختی شدند و هرچه علاقمندان و بزرگان تلاش کردند که برای ایشان پزشکی از خارج بیاورند و یا ایشان را به خارج ببرند،حزب بعث با آن موافقت نکرد و سرانجام به بیمارستان بغداد منتقل گشتند و با یک مداوای مرموز ،ایشان را مرخص کردند و هیچ روشن نیست که چگونه و به چه علتی از جهان رفتند و در تاریخ مرجعیت شیعه ،این مساله به تجربه ثابت شده است هر مرجعی که به بیمارستان بغداد منتقل گشت،مرموزانه درگذشت و شما می توانید این مساله را در تاریخ زندگی مرحوم کاشف الغطاء(ره) و حاج آقا حسین قمی(ره) و مرحوم آیت الله العظمی حکیم(ره) و غیره به روشنی بیابید.

سرانجام این مرد بزرگ پس از یک عمر با برکت،طرف عصر روز هشتم ماه صفر 1413 جان به جان آفرین سپردند و خبر درگذشت ایشان ساعت ها مکتوم ماند!!و سرانجام رادیو بغداد مجبور به بازگویی آن شد.انتشار خبر درگذشت ایشان،موجی از اندوه در میان شیعیان پدید آورد.شیعیان مظلوم عراق که در خوف و رعب عظیمی به سر می بردند،خود را آماده تشییع نمودند،ولی متاسفانه حکومت حتی در خود نجف اجازه تشییع نداد و آن مرحوم در یک حکومت نظامی محلی در نیمه شب در صحن شریف در مدخل مسجد الخضراء که جایگاه تدریس ایشان بود ،به خاک سپرده شدند و در تشییع ایشان،جز چند نفر از شاگردان ایشان کسی حضور نداشت.

منبع:معرفی همه مراجع تقلید ص 89 و 90

نویسنده:کاظم مقدم